Jak sprawdzić, kto lata dronem?
Co zrobić, gdy nad ulicą, działką lub budynkiem pojawia się dron? Jak sprawdzić, kto lata dronem nad Twoją głową? Sposobów jest kilka – co więcej, identyfikacja jest dostępna praktycznie na wyciągnięcie ręki. Oto nasze rekomendacje w kwestii sprawdzania lotów dronem w Polsce, a także wskazówki, jakie kroki podjąć przy podejrzeniu naruszenia przepisów lub prywatności.
Jak zweryfikować lot dronem? Podstawowe metody identyfikacji
Pierwszy krok to obserwacja wzrokowa – należy upewnić się, czy operator drona wykonuje lot w sposób bezpieczny. Szczególnie ważne jest utrzymanie odległości od ludzi i zabudowań, jak również unikanie lotów nad zgromadzeniami ludzi. Naruszenia przepisów dronowych lub podejrzane operacje należy zgłosić do stosownych służb – ULC, PAŻP lub na policję. Chcąc sprawdzić lot w bardziej formalny sposób, można skorzystać z kilku narzędzi:
CoTuLata.pl – serwis uruchomiony przez Polską Agencję Żeglugi Powietrznej (PAŻP), w którym można sprawdzić, czy planowany lub trwający lot został zgłoszony. Jeśli dana operacja wydaje się podejrzana, można przesłać zgłoszenie bezpośrednio na stronie lub skontaktować się z policją bądź Urzędem Lotnictwa Cywilnego.
Aplikacje monitorujące loty (DroneTower, DroneMap) – z ich użyciem można sprawdzić zgłoszone loty i strefy powietrzne w czasie rzeczywistym. Również te rozwiązania są operowane przez PAŻP. Dzięki nim można zobaczyć, czy w danym miejscu ktoś zadeklarował misję (tzw. check-in), jakie są parametry lotu i czy przestrzeń jest dozwolona.
Rejestry państwowe – Krajowy System Informacji Dronowej (KSID) i strona drony.gov.pl pozwalają zweryfikować, czy operator ma obowiązkowe uprawnienia i numer identyfikacyjny. Rejestracja operatorów dronów i pilotów ułatwia identyfikację w razie naruszeń przestrzeni powietrznej.
Jak to wygląda w praktyce? Jeśli widzisz drona na żywo, a po weryfikacji w CoTuLata.pl, DroneTower lub DroneMap widzisz zaznaczoną misję w miejscu, w którym obserwujesz drona, to z dużym prawdopodobieństwem lot jest zgłoszony i legalny. Na podstawie informacji na tych portalach można także dodatkowo zweryfikować drona i jego operatora. Jeśli zgłoszenia nie ma, warto zapisać czas i miejsce, a także nagranie lub zdjęcie w celu przekazania informacji stosownym służbom.
Pilot drona a operator drona – jaka jest różnica? Kto musi być zarejestrowany i jak to zrobić?
W dyskusjach dotyczących weryfikacji lotów często pojawiają się dwa bardzo bliskie pojęcia – pilot i operator. Kto jest kim? Operator drona to podmiot (osoba fizyczna lub prawna) zarejestrowany w KSID, który odpowiada za eksploatację urządzenia. Operatorzy muszą zarejestrować się w systemie ULC i posiadać identyfikator operatora w przypadku lotów rekreacyjnych i komercyjnych. Po rejestracji operator otrzymuje numer identyfikacyjny, który musi być umieszczony na urządzeniu.
Pilotem drona jest natomiast osoba wykonująca lot – może, ale nie musi być tą samą osobą, co operator. Pilot ma obowiązek posiadania odpowiednich kompetencji (np. szkolenie A1/A3 lub A2, w zależności od kategorii lotu) i wykonywania lotu zgodnie z zasadami. Numer pilota nie musi być wskazany na dronie.
Przy próbie ustalenia, kto lata dronem, najłatwiejszym tropem jest zatem numer operatora. Warto mieć na uwadze, że to właśnie operator jest odpowiedzialny za przeprowadzenie operacji zgodnie z przepisami i to operator ponosi ewentualne konsekwencje prawne.
DroneTower – jak sprawdzić lot?
DroneTower to oficjalna aplikacja udostępniona przez Polską Agencję Żeglugi Powietrznej (PAŻP) do zgłaszania i monitorowania planów lotu dronem. Jest ona używana do zgłaszania lotów w Polsce. W praktyce wygląda to tak:
Pilot loguje się do DroneTower i wykonuje tzw. check-in. Należy podać miejsce, czas i parametry lotu (wysokość, promień operacji, kategoria). System dokonuje wstępnej oceny zgodności z przepisami.
Na mapie widać aktywne zgłoszenia i strefy ograniczone. Jeśli ktoś w okolicy planowanego lotu zrobił już check-in, można sprawdzić szczegóły – warto wiedzieć, że kolejne operacje mogą być wtedy zablokowane aż do zakończenia poprzednich.
Jeśli lot nie został zgłoszony, a dron wykonuje ryzykowne manewry, w aplikacji CoTuLata.pl można złożyć zgłoszenie o podejrzanym locie.
Monitoring przestrzeni powietrznej – co warto wiedzieć?
Monitoring to nie tylko aplikacje – to całe ramy prawne i techniczne, które mają istotne znaczenie dla pilotów i operatorów dronów. PAŻP może wyznaczyć strefy, w których loty dronów są zabronione lub ograniczone. Należy też pamiętać, że używanie dronów podlega przepisom krajowym i unijnym. Określają one m.in. limity wysokości (zwykle do 120 m), wymagane odległości od ludzi czy zabudowań i obowiązki rejestracji. Co więcej, z punktu widzenia prawa cywilnego przestrzeń powietrzna nad nieruchomościami prywatnymi jest uważana za własność publiczną i jest regulowana przez państwo.
Naruszenie bezpieczeństwa a ustalenie tożsamości pilota
Jeśli lot narusza przepisy, należy przede wszystkim udokumentować zajście, by ułatwić identyfikację drona i operatora. Następnie należy sprawdzić DroneTower, CoTuLata.pl lub DroneMap. Jeśli masz podejrzenia o popełnieniu przestępstwa lub zagrożeniu bezpieczeństwa, zgłoś sprawę na policję, do ULC lub do PAŻP. Pamiętaj, że każdy operator musi posiadać numer identyfikacyjny umieszczony na urządzeniu – jego brak również może być podstawą do zgłoszenia do stosownych służb.
Przed własnym lotem dronem należy pamiętać o rejestracji, sprawdzeniu przepisów, a także odpowiednim sprzęcie. W naszym sklepie znajdziesz propozycje od różnych producentów, m.in. DJI – np. nowy model DJI Mini 5 Pro, w tym także w zestawach z dodatkowymi akcesoriami.
FAQ – pytania i odpowiedzi
Jak sprawdzić, kto lata dronem nad moją działką lub ulicą?
Najlepiej skorzystać z oficjalnych narzędzi PAŻP, takich jak CoTuLata.pl, DroneTower lub DroneMap, które pokazują zgłoszone loty i aktywne misje w danym miejscu.
Można sprawdzić, czy konkretny lot dronem jest legalny?
Tak. Jeśli lot jest zgłoszony w systemach PAŻP, z dużym prawdopodobieństwem odbywa się legalnie. Brak zgłoszenia może oznaczać naruszenie przepisów.
Czy każdy operator drona musi być zarejestrowany?
Tak. Operator drona musi być zarejestrowany w KSID i posiadać numer identyfikacyjny, który powinien znajdować się na urządzeniu.
Czy przestrzeń powietrzna nad prywatną posesją należy do właściciela?
Nie. Przestrzeń powietrzna jest regulowana przez państwo, a loty dronów podlegają przepisom krajowym i unijnym, niezależnie od własności gruntu.
Gdzie zgłosić podejrzany lub niebezpieczny lot dronem?
Podejrzany lot można zgłosić przez CoTuLata.pl, do Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej, Urzędu Lotnictwa Cywilnego lub bezpośrednio na policję.